|
Kuva-yi Milliye ve Alaca Mescit.
Kuva-yi
Milliye, yanmış, ...yıkılmış, …işgal edilmiş, …düzenli orduları için
tasfiye kararı alınmış bir milletin,....yeniden doğuş hareketidir.
Balıkesir
de yakılan Kuva-yi Milli ye Meşalesinin ışığı tüm Anadolu'yu sarmış
,bizleri saran,ısıtan Türkiye Cumhuriyeti güneşi doğmuştur.
Balıkesir, bu hareketin ilk ve en kuvvetli halkasıdır.
Kuva-yi
Milliye, Cumhuriyeti, Mustafa Kemal Atatürk’ü, onun önderliğinde Türk
milletini ve Türkiye’yi yeniden tarih sahnesine çıkaran harekettir.
Yunanlıların Ege Bölgesindeki bu işgallerini , Balıkesirli
vatanseverler şimdiki Balıkesir Lisesi’nin bulunduğu binadaki "Okuma
Yurdu“n da bir araya gelip işgalleri protesto etmişlerdir.8 Mayıs 1919
günü Mehmet Vehbi Bey İzmir’in işgali sonrası yaşanan zulümden
bahsettikten sonra;
„“Bu faciaların Balıkesir’in başına gelmesi
yakındır.Bu iş yazışma ,protesto ile engellenemez.Yapılacak ilhak il
fiilen reddetmek için ,bir Reddi-i İlhak heyeti kuralım.Bu cemiyete
girmek her müslümanın borcudur.Bizim atacağımız her kurşun,Şark ve
İslam aleminin ebedi kurtuluşuna ,yoksa maazallah ebedi esaretine sebep
olacaktır.“
Alaca Mescit’te ki gizli toplantılar da Milli Mücadelenin temelleri atılmıştır.
Bu münasebetle, Alaca Mescit’te mücadeleyi başlatan 41 bayrak adamı ve Balıkesirliler 15
Mayıs 1919´da İzmir´in işgali üzerine, o günün Belediye Reisi
Keçecizade Mehmet Emin Efendi’nin çağrısını , iliklerinde
hissetiler…Kimler vardır orada:
Karesi Mebusu Mehmet Vehbi bey,
Belediye Reisi Keçecizade Mehmet Emin bey,
Yırcalızade Şükrü efendi,
Hasan Basri Çantay hoca ve diğerleri…
Her türlü kararı almaya tam yetkili 41 bayrak adam…
Mehmet Vehbi Bolak bey başta olmak üzere,
Şehrin
ileri gelenleri şimdiki Kuva-yi Milliye Müzesi’nin bulunduğu yerdeki
Okuma Yurdu’nda toplanmışlar, yapılan toplantıda, hiçbir şeyin fayda
etmeyeceği anlaşılmış ve Leblebici Raşit efendinin;
“Düşmanı geri
döndürecek kuvvet, namlunun ucundadır" sözleri karar olmuştur. İşte,
kıvılcım bu cümleyle çakılmış, Kuva-yi Milliye ateşlenmiştir.
8
Mayıs 1919´da Alaca Mescit’te mevlit vesilesiyle toplananlar,
...dinledikleri mevlitten sonra, ilhakı red ve milli mücadeleye karar
vermişlerdir. Ardından sürekli toplanılan Alaca Mescit’te ise silahlı mücadele kararı alınmıştır.
Okuma Yurdu,Alaca Mescit toplantıları ve
Balıkesir kongreleri ile düşmanın bölgedeki işgallere karşı ilk ciddi
ve şuurlu hareket Balıkesirli sivil ve aydınlardan gelmiştir.Köylüsü ve
,kentlisi ile Balıkesirliler hiç bir yerden talimat almaksızın vatan
müdafasına koşmuşlardır.
Beş kongre yaparak bir araya gelen
Balıkesirliler,14 ay boyunca dört cephede Yunan orduları ile
savaşarak,Balıkesir halkının ve Türk milletinin işgal ve esareti kabul
etmeyeceğini Dünya kamuoyuna duyurmuşlardır.Bütün bunlar, ilk kongrenin
Balıkesir´de toplandığını, ilk kurşunun Balıkesir Ayvalık´ta, son
kurşunun da, Bandırma´da atıldığını göstermektedir.
Ege’de kendi imkanları ile düşman işgaline son veren tek şehir Balıkesir dir.
Milli Mücadelenin en önemli dönemlerinde Balıkesir de Hasan Basri Çantay tarafından çıkarılan SES Gazetesi Balıkesirliler‘in ve Kuva-yi Milliyeciler‘in yanında yer alan Anadolu insanini gür sesi olmuştur..
M.Akif Ersoy’da Ses’in ilk sayısına gönderdiği yazıda:
Düşman sesi duymak istemezsen
Kardeş sesidir ,uyan bu sesten;
Kalkınca görür ki aksam olmuş
Vaktiyle uyanmayan bu sesten
Dizeleri Balıkesir halkının ve Türk milletinin işgal ve esareti kabul etmeyeceğini Dünyaya haykırışı olduğu gibi Balıkesirlilerin hiç bir yerden talimat almaksızın vatan müdafasına koşmalarına kıvılcım olmuştur.
|
